Bahruz Samadov's Appeal Court Speech, 5 February, 2026

For English language translation of the speech, scroll down.

Nitqimə burada olan və dəstək üçün gələn hər kəsə minnətdarlıq hissimin ifadəsi ilə başlamaq istəyirəm. Məni dəstəkləyən həmvətənlərim dəyərlərə sadiqlik və yüksək etik pozisiya nümayiş etdirirlər. Mən bir neçə ad çəkmək istərdim: Cəmil, Seymur və digərləri. Burada təəssüf ki, Meydan TV, Abzas Media və Toplum TV-nin jurnalistlərini görmürəm. Mən yenicə həbs ediləndə onlar məhkəmələrə gəlirdilər. İndi isə öz məhkəmələrinə gəlirlər, çünki Azərbaycanda bütün müstəqil jurnalistlər həbs edilib. 2022-ci ildə Azərbaycanda mürtəce “Media haqqında qanun" qəbul edildikdən sonra bütün müstəqil KİV-lər sıradan çıxarıldı. Bu planlı şəkildə həyata keçirilən repressiv addımdır. Ona görə də, Azərbaycan söz və mətbuat azadlığı indeksində Cənubi Qafqaz ölkələrindən yüz pillə geridə dayanır.

Azərbaycanda bütün vətəndaş cəmiyyəti sıradan çıxarılıb və ən dəhşətlisi odur ki, düşüncə azadlığına məhdudiyyətlər qoyulub. Alternativ və fərqli düşünən hər kəs potensial repressiya hədəfidir. Müstəqil inklüziv institutlar tam qapadılıb və yenilərinin açılması qeyri-mümkün edilib. Akademik azadlıqlara basqılar nəticəsində tənqidi düşünən alimlər ya ölkəni tərk etməyə məcbur edilib, ya da həbs edilib. Cari dövrün repressiyalarını yalnız Bağırovşina dövrü ilə müqayisə etmək olar. Mən dissident tədqiqatçı Bəhruz Səmədov da həmin repressiyaların hədəfinə çevrilmişəm. Bağırovşinaya xas dövlət-dövlətə xəyanət ittihamı ilə 15 il cəzaya məhkum edilmişəm, indi də mən qapalı həbsxanaya göndərilirəm. Dövlət hətta rəhmətlik valideynlərimdən qalmış mirasa da göz dikib, etibarnaməni nənəmə verməyimə imkan vermir. Buna baxmayaraq, mütərəqqi dünya ictimaiyyəti mənə bir mənalı dəstəyini ifadə edir.

Həbsim böyük rezonansa səbəb oldu. Human Rights Watch, Avropa İttifaqı, Human Rights House Foundation, Freedom House kimi nüfuzlu insan hüquqları təşkilatları bəyanat verərək mənə bir mənalı dəstəklərini ifadə etdilər. ABŞ Dövlət Departamenti narahatlığını ifadə etdi. Avropa İttifaqının Azərbaycanındakı nümayəndəliyi bəyanat verə bildirdi ki, azərbaycanlı sülhpərvər araşdırmaçı Bəhruz Səmədovun həbsi dərin narahatlıq doğurur. Növbəti mərhələdə ölkə başçısına yönəlik iki petisiya hazırlandı. Petisiyalar məni azad etməyə səslədilər. Hər birinə dörd yüzdən çox akademik, tələbə və maraqlı şəxslər imza atdılar. Onlar içində xüsusilə Tomas De Waal-ı və Laurence Broers-un adlarını qeyd etmək istərdim. 2024-cü ilin oktyabrında COP29-da Almaniya Federativ Respublikasının pavilyonunda həbsimdən bəhs edildi və Azərbaycan hökumətinə bir daha məni azad etmək çağırışı edildi.

2025-ci ilin iyun ayının 23-də mənə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi  qərəzli və əsassız sifarişli hökm oxudu. Hökmə etiraz olaraq mən aclıq aksiyası keçirdim. Avropa Parlamentində keçirilmiş dinləmələrdə mənə, İqbal Əbilova, Tofiq Yaqubluya, Abzas Media heyətinə verilmiş hökmlər pisləndi. Mənə verilmiş ittiham “ağır, amma əsassız” adlandırıldı. Avropa Parlamenti Azərbaycan hakimiyyəti ilə istənilən danışıqlar zamanı mənim məsələmi diqqətdə saxlamağa və hökumət nümayəndələrinə və hakimlərə sansiya tətbiq oluna biləcəyini açıqladı. 2025-ci il oktyabr ayında BMT İnsan Hüquqları Şurasının hüquqşünasları cənab Nicolas Levrat və xanım Alexandra Xanthaki cinayət işimin əsassız olduğunu, akademik azadlıqların guya dövlət təhlükəsizliyinə hədə olmasına görə boğulması kimi qiymətləndirən sənəd dərc etdilər. Sənəddə BMT rəsmilərinin mənim və İqbal Əbilovun həbsi ilə bağlı mövqelərini Azərbaycan həbsxanalarına çatdırdıqlarını vurğuladılar.

SAR (Riskdə Olan Alimlər) platforması 2025-ci ilin yay-payız aylarında mənə dəstək üçün məktub kampaniyası elan etdi. Mən dünyanın 400 tərəfindən dəstək və ümid məktubları aldım. Avstraliya kimi uzaq diyarda yerləşən Monaş Universitetində mənə dəstək qrupu və sayt yaradıldı. Buradan o tələbələrə xüsusi minnətdarlığımın çatdırılmasını istəyirəm. Dekabrda Avropa Parlamentinin 477 deputatının dəstəyi ilə məni və İqbal Əbilovu azad etməyə səsləyən qətnamə qəbul edildi. Bu hadisə baş verəndə mən 11 saylı CM-in karsında tam təcrid vəziyyətində saxlanılırdım. Mən yenə də karsda olarkən, dekabr ayında Amnesty International, Riskdə Olan Alimlər və digər platformalar ölkə başçısı İlham Əliyevə müraciət ünvanladılar. Oktyabr-dekabr aylarında karsda olduğum üçün ağır psixoloji sarsıntı keçirtməyimə baxmayaraq, mən davamlı və daha da güclənmiş beynəlxalq dəstək aldım. Lakin Azərbaycan hakimiyyəti nəinki beynəlxalq çağırışlara məhəl qoymur, daha da irəliyə gedərək qondarma məhkəmə quraraq məni qapalı rejimli həbsxanaya göndərir. Azərbaycanda məhkəmə hakimiyyəti uzun illərdir repressiv siyasi iradəni həyata keçirməklə məşğuldur. Əvəzində isə öz korrupsioner məhkəmə sistemini qoruyub saxlayır. Cənubi Afrikada mövcud olmuş mənfur aparteid rejimində belə ağdərili hakimlər içində irqçi rejimin alətinə çevirilməyən hakimlər var idi. 1950-ci ilin məşhur dövlətə xəyanət işi ilə bağlı həbs edilmiş yüzlərlə şəxs olmuşdu. Hakimlər onların hər birini azad etmiş, bəraət vermişdilər. Bu haqda Nelson Mandela öz avtobioqrafik “The Long Walk to Freedom” əsərində yazır.

DTX-nın təcridxanasında olduğum zaman müstəntiq Mətləb Mehdiyev Azərbaycanda məhkəmə sisteminin siyasi repressiya alətinə çevrilməsi məntiqini belə izah etdi: “Biz desək, hakimlər məhkəmə iclasının istənilən dəqiqəsində breykdans da oynayarlar.” Karsda olduğum müddətdə birinci dəfə müəssisə rəis Şakir Qəniyevə etirazımı bildirdim. Ona Azərbaycanın qoşulduğu konvensiyaları xatırlatdım. Şakir Qəniyev bildirdi ki, o, nə siyasi məhbuslardan, nə də müstəqil vəkillərdən qorxmur. 2 saylı CM-də işlədiyi zaman o, keçmiş siyasətçi İlqar Məmmədova, onun sözləri ilə, “çaşdığına görə” “yanı ilə başını bir etmişdi”. “Buna görə də sonradan İlqar Məmmədov ağıllandı”, o, əlavə etdi. Şakir Qəniyev həmçinin təkid etdi ki, mən apellyasiya şikayəti verməyim, çünki bunun heç bir xeyri olmayacaq. Onun sözlərinə görə məni qapalı rejimli həbsxanaya göndərən nə odur, nə də Mirsaleh Seyidov, bu haqda qərarı DTX-i vermişdir. Bəs bütün bu amansızlığın və vicdansızlığın səbəbi nədir? Mən nə istəyirdim? Sülh. Mən cənab Prezidentin Cənubi Qafqaza gətirdiyi sülhü təbliğ etdiyim üçün nəyə görə vətən xaini elan edildim? Bəli, mən cənab Prezident Donald Trampın regiona gətirdiyi sülhu təbliğ etdiyim üçün 15 il cəzaya məhkum edildim, indi isə məni qapalı həbsxanaya, informasiyanı almaqdan məhrum olmağa və tam təcridə göndərirlər.

İndi Azərbaycan xalqından soruşun, kim sülh istəmir. O zaman məni həbs edənlərin məntiqinə görə bütün Azərbaycan xalqı dövlətə xəyanət etmişdi. Sülh və birgə yaşayış təbliğatçısı olmaq dövlətə xəyanətdirsə, onda niyə İlham Əliyev çıxışlarında sülhdən danışır? Mənimlə bağlı aparılan istintaq materiallarına və çıxarılmış hökmə baxsanız, istintaq dövlətə xəyanətlə bağlı bircə fakt ortaya qoya bilməmişdir. Elə isə bu cəza, indi də qapalı həbsxana nəyin qisasıdır? Qondarma istintaqın ortaya qoyduğu saxta ittiham aktı heç bir prosesual-hüquqi qaydaya əsaslanmır. Bu iş saxta olduğu qədər də siyasidir. Qondarma məhkəmədə mənə qarşı şahid kimi cəlb edilmiş şəxslər istintaqda ifadələri təzyiq altında verilən bildirib. Digər şahid Cavid Ağa isə məqaləsində qeyd etdi ki, Bəhruzun heç vaxt demədiyi sözlər və fikirləri onun şahid ifadəsində yazıblar.

Əgər Azərbaycan hakimiyyəti sülh gündəliyindən danışırsa, xalqlar və dövlətlər arasında sülh və birgə yaşayış təbliğ edən bir akademik kimi mən burada olmamalıyam. Yox, əgər Azərbaycan hakimiyyəti faktları və prosesi manipulyasiya edirsə, demək Vaşinqton razılaşmasını da imitasiya edir. Mən Cənubi Qafqaz xalqları arasında, belə desək, Qafqaz ailəsində sülh çağırışları ilə bağlı dəyərlərimə sadiqəm. Buna görə nə qədər ağır cəza alsam da, dəyərlərimdən heç vaxt imtina etmərəm. Bundan sonra da sülh çağırışlarımı davam edəcəyəm. Nə vaxtsa xalqlar arasında həqiqi sülh və birgə yaşayış olarsa, keçmişin travmaları sağalarsa, münasibətlər normal axarına düşərsə, demək ki, orada mənim və mənim kimi sülh qurucularının əməyi var. Ola bilər ki, hansısa bir rəsmi sənəddə bizim adımız və imzamız olmasın, amma tarix və vicdanlı insanlar mütləq adımızı çəkəcəklər. Bu elə bizim imzamız deməkdir. Mən əminəm ki, Cənubi Qafqaza real sülh gələcək və bu elə xalqların iradəsi olacaq. İnanıram ki, Cənubi Qafqazda sülh özü ilə yanaşı, həm də geniş demokratikləşmə də gətirəcək. Çünki uzunmüddətli sülhün qarantı dövlətlərin və cəmiyyətlərin demokratikləşməsindən keçir. Heç bir antidemokratik, avtoritar və reaksioner rejim sülhün qarantı ola bilməz. Bu olsa-olsa situativ xarakter daşıyə bilər.

Mən Cənubi Qafqazda sülhə yanaşı, geniş demokratiya da arzulayıram və elə demokratiyanı sülhdən ayırmadığım üçün buradayam. Həmçinin ona görə buradayam ki, həbsimdən əvvəl DTX əməkdaşlarının görüşləri zamanı onların ekspert qismində işləmək təklifini rədd etmişdim. Əgər mən dövlətə xəyanət etmişdimsə, onda onlar niyə mənə əməkdaşlıq təklif edirdilər? Sizin nə qərar verməyinizindən asılı olmayaraq, tarix mənim haqqımda ədalətli qərarını və qiymətini verəcək. Mən sizə yalnız ədalətli olmağı tövsiyə edə bilərəm. İncildə deyildiyi kimi, “Ədalətsiz mühakimə etməyin ki, özünüz də mühakimə olunacaqsınız.” Fərqi yoxdur, məhkum kürsüsündə ya tarix qarşısında. Yaşasın sülh və xalqların əbədi dostluğu! Salam olsun sülh qurucularına!

ENGLISH TRANSLATION

I would like to begin my speech by expressing my gratitude to everyone here who has come to support me. My fellow compatriots, who support me, demonstrate a commitment to values and a high ethical stance. I would like to mention a few names: Jamil, Seymour, and others. Unfortunately, I also don't see the journalists from Meydan TV, Abzas Media, and Toplum TV here. They used to come to the courts when I was just arrested. Now they come to their own courts, because all independent journalists in Azerbaijan have been arrested. After the draconian “Media Law” was passed in Azerbaijan in 2022, all independent media outlets were shut down. This is a planned, repressive move. That's why Azerbaijan ranks a hundred places behind the other South Caucasus countries in the freedom of speech and press index.

In Azerbaijan, all civil society has been dismantled, and most horrifyingly, freedom of thought has been restricted. Anyone who thinks differently is a potential target of repression. Independent, inclusive institutions have been completely shut down, and it has been made impossible to open new ones. As a result of the crackdown on academic freedoms, critical thinkers have either been forced to leave the country or have been arrested. The current-day repressions can only be compared to the Bagirovschina era. I, the dissident researcher Bahruz Samadov, have also become a target of these repressions. I was sentenced to 15 years on the Bagirovschina-era charge of treason against the state, and now I am being sent to a closed prison.

The state is even eyeing the inheritance left to me by my late parents, not allowing me to give the power of attorney to my grandmother. Despite this, the progressive world community expresses its unequivocal support for me.

My arrest caused a major uproar. Prestigious human rights organizations such as Human Rights Watch, the European Union, the Human Rights House Foundation, and Freedom House issued statements expressing their unequivocal support for me. The U.S. State Department expressed its concern. The European Union's delegation in Azerbaijan issued a statement saying that the arrest of Azerbaijani peace researcher Bahruz Samadov is a matter of deep concern. In the next phase, two petitions were prepared addressed to the head of state. The petitions called for my release. More than four hundred academics, students, and interested individuals signed each one. Among them, I would like to particularly mention Thomas de Waal and Laurence Broers. In October 2024, at COP29, my arrest was discussed at the pavilion of the Federal Republic of Germany, and another call was made to the government of Azerbaijan to release me.

On June 23, 2025, I was charged with a biased and baseless, politically motivated sentence by the Baku Court on Grave Crimes. In protest of the sentence, I went on a hunger strike. At hearings in the European Parliament, the sentences given to Igbal Abilov, Tofig Yagublu, and the Abzas Media staff were condemned. The charge against me was called “serious, but baseless.”

The European Parliament stated that it would keep my case in mind during any negotiations with the Azerbaijani authorities and that sanctions could be imposed on government representatives and judges. In October 2025, lawyers from the UN Human Rights Council, Mr. Nicolas Levrat and Ms. Alexandra Xanthaki, published a document concluding that my criminal case was baseless, and assessing it as an attempt to suppress academic freedoms under the guise of a threat to state security. The document emphasized that UN officials had conveyed their positions regarding my and Iqbal Abilov's arrests to Azerbaijani prisons.

The SAR (Scholars at Risk) platform announced a letter-writing campaign in support of me in the summer-fall of 2025. I received letters of support and hope from 400 corners of the world. A support group and website were created for me at Monash University, located in a distant land like Australia. I would like to convey my special gratitude to those students.

In December, a resolution was adopted with the support of 477 Members of the European Parliament, calling for my and Iqbal Abilov's release. When this happened, I was being held in complete isolation in the cell of the Central Prison No. 11. While I was still in the cell, in December, Amnesty International, Scientists at Risk, and other platforms addressed a letter to the head of state, Ilham Aliyev. Despite suffering severe psychological trauma from being in the cell during October-December, I received continuous and growing international support.

However, the Azerbaijani authorities not only ignore international calls, but go even further, setting up a sham court and sending me to a maximum-security prison. In Azerbaijan, the judiciary has been busy for many years carrying out a repressive political will. In return, it protects its own corrupt judicial system. Even in the infamous apartheid regime that existed in South Africa, there were white judges who did not become tools of the racist regime. Hundreds of people were arrested in connection with the famous 1950 treason trial. The judges acquitted every one of them. Nelson Mandela writes about this in his autobiography, “The Long Walk to Freedom.”

While I was in the SSS’s solitary confinement, investigator Matlab Mehdiyev explained the logic of the judicial system in Azerbaijan being turned into a tool of political repression: “The judges would breakdance at any minute of the trial, if we tell them.” While I was in solitary confinement, for the first time, I protested against the prison warden, Shakir Ganiyev. I reminded him of the conventions to which Azerbaijan is a part of. Shakir Qaniyev stated that he is not afraid of political prisoners or independent lawyers. When he worked at Penitentiary Colony No. 2, in his words, Ilgar Mammadov was “getting out of line”, as he “mistook the head for buttocks”. “That's why Ilgar Mammadov later came to his senses,” he told me. Shakir Ganiyev also insisted that I should not file an appeal, because it would be of no use.

According to him, it was neither he, nor Mirsaleh Seyidov who sent me to a maximum-security prison; the decision was made by the SSS. So what is the reason for all this cruelty and ruthlessness? What did I want? Peace. Why was I declared a traitor for promoting the peace that the President brought to the South Caucasus? Yes, I was sentenced to 15 years for promoting the peace that Mr. President Donald Trump brought to the region, and now they are sending me to a maximum-security prison, depriving me of information and subjecting me to total isolation.

Now ask the people of Azerbaijan who do not want peace? Then, by the logic of those who arrested me, the entire people of Azerbaijan are traitors to the state. If promoting peace and coexistence is treason, then why does Ilham Aliyev talk about peace in his speeches? If you look at the investigation materials and the verdict against me, the investigation has been unable to produce a single fact related to treason. Then what are this punishment and this closed prison a revenge for? The sham indictment presented by the so-called investigation is not based on any procedural or legal rules. This case is as political as it is fabricated. The people brought in as witnesses against me in the sham court stated that their testimonies were given under duress during the investigation. Another witness, Javid Agha, stated in his article that words and ideas that Bahruz never said were written into his witness testimony.

If the Azerbaijani authorities are talking about a peace agenda, then as an academic who promotes peace and coexistence between peoples and states, I should not be here. But if the Azerbaijani authorities are manipulating the facts and the process, then they are also imitating the Washington agreement. I remain committed to my values of calling for peace among the peoples of the South Caucasus — the Caucasian family, so to speak.Therefore, no matter what harsh punishment I receive, I will never renounce my values. I will continue my calls for peace. If there is ever true peace and coexistence between peoples, if the traumas of the past are healed, and relations return to a normal course, then you will know that it is the work of me and other peacebuilders like me. They may not have our name and signature on some official document, but history and people of conscience will definitely mention our name. That is our signature. I am sure that real peace will come to the South Caucasus, and it will be the will of the people. I believe that peace in the South Caucasus will also bring with it broad democratization. Because the guarantee of long-term peace lies in the democratization of states and societies. No anti-democratic, authoritarian, or reactionary regime can be a guarantor of peace. This can only be situational. I desire broad democracy alongside peace in the South Caucasus, and I am here because I do not separate democracy from peace.

 I am also here because before my arrest, I had rejected an offer from the SSS officers to work as an expert during our meetings. If I had committed treason, then why were they offering me cooperation? Regardless of what you decide, history will make its own fair judgment and assessment of me. I can only advise you to be fair. As it is said in the Gospel, ‘Do not judge, or you too will be judged. For in the same way you judge others, you will be judged.’ It makes no difference, whether in the defendant's chair or before history. Long live peace and the eternal friendship of peoples! Greetings to the peacemakers!